Het coachen van een (jeugd) tennisteam

De tennisvereniging van uw kind vraagt u de taak van coach, van een jeugdteam, op u te nemen. U aanvaardt, want u weet ook hoe moeilijk het is om vrijwilligers te vinden en neemt dus deze nobele taak op u.

U krijgt, van de competitieleider, de bescheiden en daar staat u dan als ‘coach’. U gaat vrijwillig zeven competitiedagen op pad met een groep individuele sporters en hun ouders. Coach van een jeugdteam is meer dan alleen een veredeld taxibedrijf en administratief medewerker, vandaar dit artikel.

REGELS
Als u de competitie-indeling heeft ontvangen is het verstandig om de KNLTB competitiereglementen eens grondig door te nemen. Ieder jaar zijn er hier en daar wel enkele veranderingen in de regels. Ook als u al langer coach bent, is het raadzaam om deze regels iedere keer opnieuw weer tot u te nemen. Als het reglement goed kent, kan dit gedurende de competitie een hoop ergernis besparen. Ieder jaar zijn er wel onenigheden en het geeft u een zeker gevoel als u de regels grondig kent. Sporters merken aan u, hoe zeker u bent van uw zaak. Uw zekerheid geeft de spelers rust!

Bent u op de hoogte van het competitiereglement, dan is het raadzaam om een gesprekje met de trainer van de kinderen aan te knopen. De trainer kent de spelers goed op een tennisbaan en zal gegarandeerd nuttige tips voor u hebben. Zeker als u te maken heeft met jongere kinderen, zal u zien dat de trainer meer met opleiden bezig is. Hij zal de competitie meer zien als een éxtra ervaring voor de kinderen. Natuurlijk is winnen belangrijk, maar opleiden is zeker op jonge leeftijd van een grotere importantie. Vraag aan de trainer, wat zijn doelstellingen voor iedere speler zijn. Het klinkt misschien wat oneerbiedig, maar u bent als coach een soort verlengstuk van de trainer. Hij heeft veel meer ervaring in het opleiden van tennissers en het wordt zeer gewaardeerd als u deze lijn doorzet. De trainer heeft ook vaak inzicht in de onderlinge verhoudingen binnen het team (én die tussen de ouders). Hij zal waarschijnlijk dus ook goede tips hebben met betrekking tot de dubbelspelen.

GESPREK
Heeft u deze informatie ingewonnen, kunt het team bij elkaar roepen. Ga met de spelers om tafel en vraag hen naar hun verwachtingen. Probeer dit te mixen met de doelstellingen van de trainer, en u kan een (aantal) teamdoelstellingen formuleren. Vertel de kinderen ook wat u verwacht.
Voor tennissers, van iedere leeftijd, is het moeizaam om in een team te spelen. Het hele jaar spelen ze voor zichzelf en zeven keer per jaar moeten ze in een team fungeren; u kunt zich misschien voorstellen hoe moeilijk dit is. Als het team, aangestuurd door de coach, van te voren duidelijke afspraken maakt, is het makkelijker om hier later op terug te komen. Hoe vaak komt het bijvoorbeeld niet voor, dat er een kind op de baan staat en de rest van het team in het clubhuis zit of in de speeltuin.
Als u van te voren duidelijk maakt, dat dit niet geaccepteerd wordt, dan kan men zich hier later ook niet achter verschuilen. Het is bijzonder prettig als een speler op de baan staat te strijden en de rest van het team moedigt aan en er iemand op het bankje zit. Maak ook items als fatsoensnormen, warming up en cooling down bespreekbaar.
Bepaal ook tijdens zo’n gesprek, ‘regels’ over voeding op een wedstrijddag. Sommige kinderen hebben veel meer te besteden dan anderen,waardoor nog wel eens wat scheve ogen willen ontstaan. Ook de kwaliteit van het voedsel wil nog wel eens te wensen over laten. Probeer kinderen duidelijk te maken, dat het een sportwedstrijd betreft en dat daar ook een bepaald voedselpatroon bij past. Als afsluiting kan er natuurlijk best een zakje chips of iets dergelijks genuttigd worden.

GEDRAGSNORMEN
Maak één speler aanvoeder. Laat de groep deze onderling aanwijzen. Het is verstandiger om als coach te delegeren, dan alle taken op uw nek te nemen. Dit bevordert de zelfstandigheid van de kinderen.
En als laatste moeten de kinderen weten wat de gedragsnormen tijdens een competitiedag zijn. Hiermee wordt óók het ontvangst en afscheid bedoeld, deze worden heden ten dage hoe langer hoe meer vergeten.
Het is altijd leuk om zo’n gesprek af te sluiten met wat dubbelpartijtjes. De spelers kunnen zo al wat oefenen en eventueel aan elkaar, en aan u, wennen. Als het echt jonge kinderen betreft, is het altijd nuttig om tie-breakers (zeker ook met betrekking tot het dubbelspel) te oefenen.

WEDSTRIJDDAG
Probeer tijdens een wedstrijddag zoveel mogelijk te monitoren. Laat alles wat de kinderen zelf kúnnen doen ook daadwerkelijk door henzelf doen. Laat bijvoorbeeld de aanvoerder de formulieren zelf invullen en begeleidt dit in plaats van het zelf te doen. Ga niet met tassen, drinkflessen enz sjouwen.
Maak vooraf afspraken met de coach van de tegenstander, dat er bij twijfel een let wordt gespeeld. Vertel dit ook op voorhand aan de begeleidende ouders, zodat er geen onnodige discussies ontstaan (ook niet tussen de ouders onderling).
Laat de kinderen hun wedstrijden spelen en coach zoveel mogelijk op de vooraf afgesproken doelstellingen (naar aanleiding van het gesprek met de trainer).
Al uw intenties ten goede, kunnen er van allerlei zaken mis gaan. Overweeg goed wat u zegt tegen de spelers. Een wedstrijd brengt spanningen met zich mee, waardoor een speler anders op uw woorden kan reageren dan u deze bedoelt.

Een praktijkvoorbeeld wat ik zelf heb mogen ervaren, wil ik u niet ontnemen.
Tijdens een competitiewedstrijd zei ik, tegen een goede speelster: “Oké, nu gaan we echt beginnen”. Dit gebeurde tijdens de eerste wissel in de tweede set. Deze speelster was de hele eerste set al bijzonder nerveus. Zij nam mijn oppeppende advies als een aanval. Zij nam mijn opmerking op als een verwijt, dat zij nog niet haar best had gedaan. Ik bedoelde echter, dat na het nerveuze begin, nu de wedstrijd pas daadwerkelijk zou gaan beginnen. Deze speelster ging echter door het lint, waardoor ik op dat moment de taak als coach niet meer naar behoren kon uitvoeren. Dit soort zaken maak je echter als coach mee. Dit zijn echter dure/ pure leermomenten. Het is belangrijk dat er maar een goede follow-up hierop volgt.
Lering hieruit is: soms is beter om niets te zeggen, dan een speler met informatie te overladen!

Samen gevat:

  • Ben op de hoogte van het KNLTB competitiereglement.
  • Ga informatie inwinnen bij de trainer.
  • Maak afspraken met team.
  • Wees een rustpunt tijdens de wedstrijddag.